Ergens deze maand, in een sectievergadering die nog naar nieuw schooljaar ruikt, valt de zin die je elk jaar hoort: "Moeten we ons AI-protocol niet even bijwerken?" Iedereen knikt. Er komt een punt op de agenda voor volgende keer. En vrijwel altijd gaat dat protocol over hetzelfde: mag een leerling ChatGPT gebruiken bij een werkstuk, hoe herken je het, wat staat er in de schoolgids over inleveren.
Dat gesprek is nuttig. Maar het mist een helft. Sinds vorig jaar staat er in de Europese AI-verordening een verplichting die niet over leerlingen gaat, maar over jou: je school moet maatregelen nemen om jouw AI-geletterdheid te ondersteunen.
Wat er in de wet staat
Artikel 4 van de AI-verordening geldt sinds februari 2025. Sinds de Digitale omnibus inzake AI (27 juli 2026) vraagt het van organisaties die AI aanbieden of inzetten, dat ze maatregelen nemen om de AI-geletterdheid van hun medewerkers te ondersteunen; een bepaald niveau hoeven ze niet te waarborgen. Dat geldt voor een school net zo goed als voor een bank of een ziekenhuis. Gebruikt jouw sectie een AI-tool om toetsen na te kijken, feedback te formuleren of lesmateriaal te maken, dan valt dat eronder.
De wet schrijft geen cursus, certificaat of eindniveau voor. Waar het in de praktijk om draait, is bescheidener en tegelijk lastiger: dat je begrijpt wat het ding dat je gebruikt eigenlijk doet, en waar het misgaat. In de AI-gebruiksrichtlijn voor scholen hebben we op een rij gezet wat dat voor het gebruik van Corrigo concreet betekent: één printbare pagina die je zo in je toetsbeleid kunt opnemen.
Het protocol gaat over leerlingen. De wet ook over jou
Het is begrijpelijk dat het gesprek op school steeds naar leerlingen trekt. Daar zit de zichtbare zorg: overschrijven, een werkstuk dat niet van de leerling zelf is, een oneerlijke voorsprong. Dat is reëel en het verdient een protocol.
Maar de wet stelt een andere vraag, en die wordt zelden gesteld: weet de docent eigenlijk wat er gebeurt als hij of zij een AI-tool gebruikt bij het werk van diezelfde leerlingen? Niet in de zin van een diploma, maar in de zin van: kun je uitleggen waarom een cijfer tot stand kwam, en durf je een AI-voorstel te corrigeren als het niet klopt?
Wat AI-geletterd in de praktijk betekent
Concreet gaat het om drie dingen die je vandaag al kunt nagaan.
Weet dat het een voorstel is, geen besluit. Elk redelijk AI-nakijksysteem doet een voorstel per vraag: punten met een toelichting. Dat is geen cijfer totdat jij het als zodanig vaststelt. Wie een AI-voorstel ongezien doorstuurt naar het leerlingvolgsysteem, heeft het verschil tussen die twee dingen niet begrepen. En precies daarmee staat of valt het vertrouwen in AI-nakijken.
Herken de twijfelsignalen. Een goed systeem markeert waar het onzeker is: een half leesbaar handschrift, een antwoord dat net niet in het correctiemodel past, een formulering die om een menselijk oordeel vraagt. AI-geletterd zijn betekent dat je die signalen kent en er iets mee doet, in plaats van ze te negeren omdat de stapel toch al te lang is.
Weet dat "het systeem zei het" geen verantwoording is. Niet naar een leerling die om uitleg vraagt, niet naar een ouder die belt, niet naar jezelf als je een cijfer een week later nog eens bekijkt. Het cijfer is en blijft van jou. Bij het nakijken met Corrigo zit dat principe in het ontwerp: de AI leest en vergelijkt met jouw correctiemodel, jij controleert en beslist. Maar het ontwerp van een tool maakt je nog niet automatisch AI-geletterd. Dat word je pas als je begrijpt waaróm het zo is gebouwd.
Waarom dit juist nu op de agenda hoort
De eerste weken van het schooljaar zijn het moment waarop een sectie afspraken maakt die de rest van het jaar blijven staan: welk correctiemodel, welke toetsvorm, welke tools. Het is ook het moment waarop niemand nog achterloopt op een stapel, en er dus nog tien minuten over zijn voor een gesprek dat in november allang is weggedrukt door de eerste toetsweek.
Die tien minuten zijn genoeg om als sectie drie vragen te beantwoorden: welke AI-tools gebruiken we eigenlijk, wie kijkt de voorstellen na voordat ze een leerling bereiken, en wat doen we als iemand een systematische fout ontdekt, bijvoorbeeld een vraagtype dat steeds te streng wordt beoordeeld? Geen beleidsdocument, gewoon een afspraak die je kunt navertellen als iemand ernaar vraagt.
Geen invuloefening, wel een verantwoordelijkheid
Niemand wordt AI-geletterd van een verplicht vinkje in een handboek. Het groeit uit iets simpelers: elke keer dat je een AI-voorstel wél of niet overneemt, en jezelf afvraagt waarom. Scholen die daar bewust mee omgaan, merken vaak vanzelf dat het gesprek over toetsbeleid opschuift van "welke tool gebruiken we" naar "wat vragen we van elkaar als we die tool gebruiken". Dat tweede gesprek is het gesprek dat telt, en het hoort thuis bij de sectie, niet alleen bij de ICT-coördinator.
Wil je zien hoe Corrigo die rolverdeling (AI stelt voor, docent beslist) in de praktijk vormgeeft, of hoe dat past bij het beleid van je hele school? Bekijk de informatie voor scholen, of neem de AI-gebruiksrichtlijn gewoon mee naar de volgende sectievergadering. Dat scheelt in elk geval één agendapunt dat anders weer wordt doorgeschoven.
Bronnen: Verordening (EU) 2024/1689 (AI-verordening, oorspronkelijke tekst), artikel 4; Verordening (EU) 2026/1744 (Digitale omnibus inzake AI), Publicatieblad van de Europese Unie van 24 juli 2026, die artikel 4 met ingang van 27 juli 2026 vervangt.