Je laat een collega zien hoe je een stapel toetsen in een paar minuten hebt nagekeken. De eerste reactie is bijna nooit "wauw, wat snel". De eerste reactie is: "Ja maar, mag dat wel, met de gegevens van mijn leerlingen?" Goede vraag. Het is ook de juiste eerste vraag. En hij verdient een eerlijk antwoord, niet een geruststellend foldertje.
De korte versie
Ja, je mag leerlingwerk laten nakijken met AI, mits het netjes geregeld is. De AVG verbiedt het verwerken van persoonsgegevens niet; ze stelt eisen. Een grondslag (je voert je onderwijstaak uit), een verwerkersovereenkomst met wie de gegevens voor jou verwerkt, dataminimalisatie, en duidelijke bewaartermijnen. Dat is geen obstakel dat je moet omzeilen, maar gewoon de checklist. De vraag is dus niet "mag het", maar "is het bij déze tool goed geregeld".
Gaat je vraag over ChatGPT, Gemini of Claude met je eigen account? Dat is een ander verhaal, met een ander antwoord. Lees daarvoor 'Nakijken met ChatGPT, Gemini of Claude: mag dat?'
Waar staan de gegevens?
Bij Corrigo staat de opslag van leerlingwerk in de EU (Ierland). En sinds de zomer van 2026 geldt dat ook voor de verwerking zelf: het automatisch nakijken en de tekstherkenning draaien binnen de EU, via AWS Bedrock. Sinds 1 oktober 2026 geldt dat ook voor de optionele tweede beoordeling, die je als docent zelf per leerling aanvraagt; tot dan was dat de enige uitzondering, en die noemden we er eerlijk bij. En voor alles geldt: leerlinggegevens worden niet gebruikt om AI-modellen te trainen. Dat is de afspraak die ertoe doet.
Toen we dit stuk in juni schreven, lag dat anders: de modellen die handgeschreven antwoorden goed genoeg lezen om erop te kunnen vertrouwen, draaiden toen nog buiten de EU. Dat schreven we hier ook gewoon op. Zodra diezelfde modellen binnen de EU beschikbaar kwamen, hebben we de verwerking verhuisd. Het principe is niet veranderd: we kunnen doen alsof er geen afwegingen zijn, of we kunnen ze eerlijk benoemen en juridisch dichttimmeren. We kiezen voor het tweede, en waar het kan, kiezen we voor de EU.
Wat ziet de AI eigenlijk?
Hoe minder gegevens de verwerking nodig heeft, hoe beter. Dat heet dataminimalisatie. Voor het beoordelen van een antwoord is een naam niet nodig; het correctiemodel en het antwoord zijn dat wel. Goede praktijk is dan ook om de inhoudelijke beoordeling los te koppelen van de identiteit, en de namen pas op jouw scherm, in jouw beveiligde omgeving, weer aan de resultaten te hangen. Vraag bij elke nakijktool die je overweegt: wat gaat er precies de verwerking in, en is dat het minimum dat nodig is?
De papieren die ertoe doen
Voor een school telt niet de belofte, maar het papier. Drie dingen wil je geregeld zien: een verwerkersovereenkomst (bij ons de Model Verwerkersovereenkomst 4.0 van het Privacyconvenant Onderwijs), aansluiting op de Entree Federatie van Kennisnet voor veilig inloggen met het schoolaccount, en heldere bewaartermijnen. Bij Corrigo betekent dat laatste: leerlinggegevens maximaal het lopende en voorgaande schooljaar, een prullenbak van veertien dagen bij verwijderen, en verwijdering uit back-ups binnen dertig dagen. Geen "tot wederopzegging", maar een termijn die je aan een ouder kunt uitleggen. De volledige uitwerking staat op onze pagina over veiligheid.
De vraag onder de vraag
Wat docenten meestal écht bedoelen met "mag dit wel", is iets menselijkers: ik ben verantwoordelijk voor deze kinderen, en ik wil niet dat hun werk ergens rondzwerft. Dat is geen juridische zorg, maar een goede zorg. Het antwoord is dat je die verantwoordelijkheid houdt, ook als je een tool gebruikt. Jij bepaalt wat je uploadt, jij ziet elke beoordeling, jij blijft eindverantwoordelijk voor het cijfer. De AI doet het zware, repetitieve leeswerk; het oordeel blijft van jou. Zo hoort het ook.
Wil je het zelf zien met fictieve data in plaats van met je klas? Dat kan: je kunt toetsen nakijken met AI uitproberen op een voorbeeldproject, zonder ook maar één toets van een echte leerling te uploaden. Begin daar: eerst vertrouwen, dan je klas.